Op bezoek bij de familie Spans in Zwartsluis

Weidevol Natuurboerderij is een prachtige locatie in de Barsbekerbinnenpolder waar de familie Spans sinds 2014 boert en een vergaderlocatie biedt aan 80 gasten. Hermen Spans vertelt de grote groep boeren, ANV bestuurders en medewerkers van Natuurmonumenten vol trots over de stappen die zij in hun bedrijfsontwikkeling hebben gemaakt en wat dat oplevert voor de boerenlandvogels. Naast de nieuwe locatie blijft ook de oude locatie van het biologische melkveebedrijf bestaan. Het is een lange zoektocht geweest om ons bedrijf zodanig  te ontwikkelen dat zij met natuurbeheer goed uit de voeten kunnen. Uiteindelijk is een stuk grond verkocht aan Natuurmonumenten dat Spans nu terug pacht. Ook heeft hij een deel grond 7 ha zelf omgezet in natuurgrond: particulier natuurbeheer. Op dit stuk heeft Hermen een plas-dras aangelegd. Vanaf maart staat de pomp aan om voldoende water op het land te houden tot dat de vogels wegtrekken. Hermen legt uit dat hij vooral veel leert van dingen doen, op basis van de resultaten voert hij nieuw beleid in. Ook experimenteert hij met mestbewerking en bijmengen van maaisel van Natuurmonumenten.

 

Op de locatie willen Hermen en Leanne Spans vooral laten zien dat landbouw en natuur ook goed samengaat. In de Barsbekerbinnenpolder neemt het aantal broedparen aanzienlijk toe en het aantal jongen dat opgroeit ook. Dit is het resultaat van goede samenwerking met Natuurmonumenten om gezamenlijk goede omstandigheden te creëren. De inrichting is afgestemd op de diversiteit die de broedparen en pullen nodig hebben om succesvol uit te vliegen. Plas-dras voor de vogels om in groepen te foerageren “de vogels willen graag met hun voeten in het water staan”, gevarieerd grasland met een afwisseling van soorten en kruiden en een voldoende vochtige bodem. De jonge dieren eten vooral insecten en de volwassen dieren vooral wormen die ze met de snavel uit de bodem prikken. Daarnaast moet er voldoende mogelijkheden zijn om te schuilen, dit betekent zowel open als dichte plekken en uitgesteld maaibeheer. Het open landschap is van belang om niet te veel predatoren aan te trekken zoals de vos, ooievaar en buizerd. Als alle omstandigheden op orde zijn dan redden de weidevogels het van de predatoren.

Net als bij de andere regiobijeenkomsten komt ook hier de predatiedruk als belangrijk punt aan de orde. Het is juist de samenwerking tussen boer, wildbeheerders en terreinbeherende organisatie die het verschil kunnen maken. In de Barsbekerbinnenpolder werkt Natuurmonumenten goed samen en neemt zij indien nodig maatregelen in het gebied, maatregelen om bijvoorbeeld de vos te weren. Dit heeft afgelopen jaar al geresulteerd in een toenemend aantal broedparen.

Het Nederlandse fosfaatbeleid stimuleert de sector om meer melk per koe te produceren. Dit gaat ten koste van de biodiversiteit en daarmee ook de stand van de boerenlandvogels. Hermen heeft er uiteindelijk voor gekozen om minder melk per koe te produceren en natuurfuncties in te passen. Dat dit werkt bewijst zijn bedrijfsvoering. Hermen is trots op het resultaat dat hij neerzet. Goede samenwerking is daarbij essentieel geweest. Hij snapt dat een pacht periode van 6 jaar voor landbouwgrond van een terreinbeherende organisatie voor veel agrarische ondernemers te kort is om het bedrijfsmodel op aan te passen. Een langere periode levert een duurzame samenwerking en inrichting van het gebied. Hermen is vast niet de enige die als “vrij man” graag wil pionieren en zien wat het resultaat is.

“Pionieren levert nieuwe inzichten en op basis daarvan pas ik mijn bedrijfssituatie aan”.

De discussie met elkaar en de rol van het platform Slimme Vogels spitst zich toe op kennisuitwisseling en elkaar te voeden met praktische voorbeelden, bijv. middels een forumdiscussie. Hier kan het platform een rol in spelen.