In gesprek met:
Wilko en Hermien Kemp en Marieke van 't Klooster





Hoe krijg ik meer vogels op mijn erf?

Wilko en Hermien Kemp hebben een biologische boerderij ‘Het Veldhoen’ net buiten de bebouwde kom bij Hilversum. Het bedrijf is ingebed tussen de natuurgronden van Natuurmonumenten, waar ze veel mee samen werken. Het is een echt veenweidegebied met veel plek voor weidevogels. Helaas, onder andere door de komst van de vos en de ooievaars in afnemend aantal. Wat kunnen zij doen of wat doen zij al om het tij te keren en welke mogelijkheden biedt het erf en de nieuw te bouwen jongveestal voor erfvogels? Aan de keukentafel zijn zij in gesprek met Marieke van ’t Klooster. Marieke en Piet hebben in de Arkemheense polder ook een biologisch melkveebedrijf: Boerderij Ark. Een vogelvriendelijk bedrijf waar het voor menig vogel goed vertoeven is en een bron van inspiratie en praktische tips!


Deel het gesprek tussen Wilko en Hermien Kemp en Marieke van 't Klooster

 

 

Een thuis voor de boerenlandvogel

Marieke, die al jaren samen met haar man Piet en neef Kees Boerderij Ark runt, heeft al heel wat ervaring met boerenlandvogels. Op gebieds-, en erfniveau benutten ze alle kansen om de boerenlandvogels een thuis te bieden. Grote en kleine slimme oplossingen zoals de spreeuwenflat, nestkommetjes voor de boerenzwaluw om deze te lokken te nestelen, creëren van  rommelige overhoekjes wat goed is voor het aantrekken van insecten, zelf groot brengen van jonge boerenzwaluwen in verlaten nesten met vlees i.p.v. wormen en maden, etc.

 

Vogelalarm

Als we de keuken van Wilko en Hermien binnenstappen valt het mooie uitzicht op de melkkoeien en de weides op. “Hier zaten tot voor kort heel wat weidevogels.” Door de komst van vossen en ooievaars is dit de laatste jaren afgenomen. Blijft de vraag hoe zowel weidevogels als predatoren in dit gebied een plek kunnen hebben. Marieke herkent het probleem en schetst hoe zij zelf op hun bedrijf maatregelen nemen om de nesten van de weidevogels beter te beschermen. Marieke geeft aan het liefst geen markering meer te plaatsen, maar voortaan in het veld te kijken waar broedende vogels en pullen zitten. Door goed te kijken waar vogels alarm slaan. Bij voorkeur vindt bezoek aan een nest net voor de beweiding van de koeien plaats: menselijke sporen worden hiermee uitgewist.

 

Sinusbeheer maaien

Beide bedrijven zijn gecertificeerd natuurboer en hopen hiermee in de toekomst meer areaal van Natuurmonumenten of  Staatsbosbeheer te kunnen beheren. Maaien besteden de beide bedrijven niet uit en ze rijden zacht met beschermers voor de vogels. Door op verschillende tijdstippen te maaien kan een beter mozaïekbeheer worden uitgevoerd. Concreet betekent dit wisselende maatdata en beheerspakketten. Dit op basis van het aantal broedplaatsen. Door deze diversiteit is er meer kans voor de kuikens om te overleven. Wilko: ”Daarnaast pas ik ook  sinusbeheer van maaien toe, dit betekent dat ik enkele sinus (golvende) patronen in het te maaien stuk aanbreng. Hierdoor ontstaan luwten in het gras waar insecten en vlinders baat bij hebben en daarmee de vogels.”

 

Boerenzwaluwen op het erf

Wilko en Hermien willen meer zwaluwen op hun erf. Welke kansen biedt de nieuw te bouwen jongveestal? Marieke: ”Enkele nestkommetjes per ruimte zal voldoende moeten zijn om de boerenzwaluw aan te trekken, daarnaast kun je met de bouw rekening houden en enkele plekken creëren waar de zwaluw kan nestelen.” Zoals het bevestigen van plankjes in de stal. Of ruwe witte houten planken bevestigen met kunstkommetjes als lokkertje” (voor de huiszwaluw). Op het bedrijf van Wilko en Hermien zijn ook twee nestkasten voor kerkuilen. Volgens Marieke zijn dit ook goede jagers van zwaluwen. “Tip: houd de deur dicht en/of zorg dat er voorzieningen zijn waardoor de zwaluwen wel de stal in kunnen en de kerkuil niet, een kleine invliegopening door de deur of een raam bijvoorbeeld.”  

Tips voor meer vogels rond nieuwe stal

Voor de bouw van de nieuwe jongveestal moet een erfbeplantingsplan worden opgesteld. Dit plan gaat over de landschappelijke inpassing. Tip is dat bij het opstellen van deze plannen ook aandacht is voor vogels en biodiversiteit door keuze van bepaalde plantensoorten of bomen. Er zijn voldoende mogelijkheden om het voor meer vogels interessant te maken licht Marieke toe:

  • Spreeuwenflat aan de buitenkant van het erf, die hebben wij zelf op het bedrijf. Het gaat slecht met de spreeuw. In verband met verspreiding van coccidiose liever geen spreeuwen in de stal. Met de flat biedt je een andere broedmogelijkheid en toch ruimte voor de vogel.
  • Rommelige overhoekjes. Marieke: “Als ik bij een collega boer op het erf stap en ik zie rommelige hoekjes met onkruid dan kan ik zien dat het een boer is met affiniteit met biodiversiteit!”
  • Plaatsing van bessenbomen/struiken voor erfvogels zoals kwikstaart en mezen.
  • Ruige mestvaalt voor de insecten.
  • Natte modder (bij droogte) voor de bouw van nesten van zwaluwen.

 

Platform Slimme Vogels

Wilko “Het platform kan een rol hebben om deze praktische informatie te delen evenals een goede link met verkooppunten voor nestkasten. Het zijn juist de persoonlijke verhalen en bedrijfsrapportages die het platform interessant maken. Leuk om te lezen hoe anderen het doen en welke praktische tips er worden gegeven.” Beide ondernemers pakken ook hun rol naar de burger. Zo organiseert Marieke allerlei excursies, educatie en kinderpartijtjes op het bedrijf en hebben Wilko en Hermien Kemp een jaarlijkse traditie met het kraamfeest van Tante Truus. “Het is altijd weer een feest om te zien hoe mensen verrast zijn met wat wij hier op het bedrijf doen.”

 

Met een rondgang over het bedrijf van Wilko en Hermien Kemp sluiten Marieke en Wilko de inspirerende morgen af. Beiden hebben weer heel wat informatie gekregen om uiteindelijk stappen mee te gaan zetten.

Deel het gesprek tussen Wilko en Hermien Kemp en Marieke van 't Klooster